การทอผ้าขิดไหมกุดแห่

          ในพื้นที่จังหวัดหนองบัวลำภูมีการทอผ้าทั้งผ้าไหมและผ้าฝ้าย  กระจายตัวอยู่ทุกอำเภอ  แต่กลุ่มที่มีชื่อเสียงและได้รับการยอมรับจากทั้งภายในจังหวัดและระดับประเทศ  คือ  “กลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่” ซึ่งก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ.2525  เนื่องจากชาวบ้านตำบลกุดแห่  จำนวน  5  คน  ได้มีโอกาสเข้าเฝ้าสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ  ในวโรกาสที่เสด็จวัดถ้ำกลองเพล  และมีโอกาสถวายชิ้นงานให้กับพระองค์ท่าน  และพระองค์ท่านได้ทรงรับสั่งให้ทอผ้าถวายอีกในวโรกาสต่อไป

           นอกจากนี้  พระองค์ได้ทรงพระราชทานทุนทรัพย์ให้กับชาวบ้านที่ถวายงานเพื่อปลูกหม่อน  เลี้ยงไหม  รายละ  6,000  บาท  จำนวน  5 ราย  และทรงรับไว้ในมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพพิเศษในพระองค์ท่าน

           ชาวบ้านตำบลกุดแห่  รู้สึกปลื้มปีติในพระมหากรุณา  จึงรวมตัวจัดตั้งกลุ่มขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ.2525  นางอำพร  วงษ์สมศรี  เป็นประธานกลุ่ม  จำนวนสมาชิก 37 คน  ในระยะแรกกลุ่มมีการทอผ้าหลายชนิด  ได้แก่  ผ้ามัดหมี่  ผ้าหางกระรอก  ผ้าขาวม้า  ผ้าโสร่ง  ผ้าพื้นเรียบ  และทอผ้าพื้นเมืองให้กับมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพพิเศษ

            ต่อมาเมื่อหลวงปู่ขาว  อนาลโย  วัดถ้ำกลองเพล  มรณภาพ  สมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ  ไม่ได้เสด็จวัดถ้ำกลองเพลเพื่อทรงงานอีก  แต่ทรงมีรับสั่งให้ส่งชิ้นงาน  ณ  พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์  จังหวัดสกลนคร  ซึ่งชาวบ้านตำบลกุดแห่ได้ร่วมกันทอผ้าพื้นเมืองส่ง  และยังคงทอผ้าพื้นเมืองให้กับมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพพิเศษ

             ปี พ.ศ.2532  นางลำดวน   นันทะสุธา  เป็นประธานกลุ่ม  สมาชิกทอผ้าพื้นเมืองตลอดทั้งปี  เริ่มพัฒนาลวดลายผ้าที่มีอยู่ให้มีเอกลักษณ์มากขึ้น  ได้แก่  ผ้าลายเกล็ดเต่า  ผ้าลายลูกแก้ว  โดยส่งสมาชิกไปจำหน่าย  ณ  พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ทุกปี

           ปี พ.ศ.2536  สมาชิกกลุ่มเริ่มตั้งข้อสังเกตว่า  ผ้าที่ทอขาดลวดลายสร้างสรรค์  แปลกใหม่  กลุ่มจึงได้ไปศึกษาดูงานการทอผ้าขิดไหมที่บ้านหนองอ้อ  อำเภอหนองวัวซอ  จังหวัดอุดรธานี      

      

           ปี พ.ศ.2539  กลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้เริ่มส่งผ้าเข้าประกวดที่กองทัพภาคที่ 2  ทุกปี 

โดยในปีนั้น  นางสมบัติ   ฉิมนิล  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภทผ้าไหมพื้นเรียบ  และสร้อยคอทองคำ 50 สตางค์ พร้อมเหรียญตราสัญลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ  พร้อมเงินรางวัล 3 พันบาท

           ปี พ.ศ.2540  นางอุบล   วงศ์ละคร  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภทผ้าขิดไหม  เงินรางวัล  3 หมื่นบาท  พร้อมโล่

           ปี พ.ศ.2542  นางหลุน   เลพล  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภทผ้าขิดไหม  เงินรางวัล  4 หมื่นบาท  พร้อมโล่

           ปี พ.ศ.2544  นางบังอร   ต้นกัลยา  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชนะเลิศ  ประเภทผ้าขิดไหม  สร้อยคอทองคำหนัก  5 บาท  เงินรางวัล  6 หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นางเอื้อมคำ   แดนสวรรค์  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลรองชนะเลิศอันดับสอง ประเภทผ้าขิดไหม  สร้อยคอทองคำหนัก  3 บาท  เงินรางวัล  5 หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นางประดุง   สีมี  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภทผ้าขิดไหม  เงินรางวัล  4 หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นางลำดวน   นันทะสุธา  ประธานกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภท

ผ้าขิดไหม  เงินรางวัล  4 หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นางสมเภช   ดอนมั่น  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภทผ้าขิดไหม เงินรางวัล  4 หมื่นบาท  พร้อมโล่

           ปี พ.ศ.2545  นางรำพึง   โคตรสุวรรณ  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชนะเลิศประเภทผ้าขิดไหม  สร้อยคอทองคำหนัก  5 บาท  เงินรางวัล  6 หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นางประดุง   สีมี  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลรองชนะเลิศ  ประเภทผ้าขิดไหม สร้อยคอทองคำหนัก  3 บาท เงินรางวัล  5 หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นางที   ป้องสี  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภทผ้าขิดไหม  

เงินรางวัล  4 หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นายบุญแปง   นันทะสุธา  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภท

ผ้าขิดไหม  เงินรางวัล  4 หมื่นบาท  พร้อมโล่

           ปี พ.ศ.2546  นายวีระ   สีมี  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลรองชนะเลิศ  ประเภท ผ้าขิดไหม  สร้อยคอทองคำหนัก  4 บาท  เงินรางวัล  5  หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นางลำดวน   นันทะสุธา  ประธานกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลรองชนะเลิศ  ประเภทผ้าขิดไหม  สร้อยคอทองคำหนัก  4 บาท  เงินรางวัล  5  หมื่นบาท  พร้อมโล่

           ปี พ.ศ.2547  นายยอดยิ่ง   แดนสวรรค์  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชนะเลิศ ประเภทผ้าขิดไหม  สร้อยคอทองคำหนัก  5 บาท  เงินรางวัล  6 หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นางแอม   วาสิงหล  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภทผ้าขิดไหม  เงินรางวัล  4 หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นายสงัด   แดนสวรรค์  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภทผ้าขิดไหม เงินรางวัล  4 หมื่นบาท  พร้อมโล่

               นางนุจรินทร์   นันทะสุธา  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชมเชย  ประเภท

ผ้าขิดไหม  เงินรางวัล  4 หมื่นบาท  พร้อมโล่

           ปี พ.ศ.2548  นางคำพันธ์   บุญทน  สมาชิกกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้รับรางวัลชนะเลิศ  ประเภทผ้าขิดไหม  สร้อยคอทองคำหนัก  5 บาท  เงินรางวัล  6 หมื่นบาท  พร้อมโล่

           กล่าวได้ว่า  การทอผ้าพื้นเมืองของชาวบ้านตำบลกุดแห่  ได้รับการยอมรับจากสังคมว่ามาจากภูมิปัญญาท้องถิ่น  โดยภายหลังจากได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระองค์ท่าน  ประกอบกับได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพพิเศษ  โดยท่านผู้หญิงจรุงจิตต์   ทีขะระ  ซึ่งได้ให้แนวคิดการพัฒนาผ้าพื้นเมือง  ฝึกปฏิบัติให้กับชาวบ้านจนสามารถทอผ้าขิดฝ้ายที่มูลนิธิจัดส่งให้  เพื่อนำไปใช้เป็นผ้าม่านของวังสวนจิตรดา  จนในปัจจุบันชาวบ้านมีความชำนาญมากขึ้น  สามารถทอผ้าขิดไหมจนได้รับรางวัลจากการประกวดผ้าพื้นเมืองบ่อยครั้ง  ทั้งรางวัลพระราชทาน  รางวัลระดับภาค  รางวัลระดับประเทศ 

           ปัจจุบันกลุ่มทอผ้าตำบลกุดแห่  ได้แยกกลุ่มออกเป็น  4 กลุ่ม 

               1.กลุ่มทอผ้าขิดไหมบ้านโพธิ์ค้ำ  ประธานกลุ่ม  คือ  นางลำดวน   นันทะสุธา

               2.กลุ่มทอผ้าขิดไหมบ้านศรีอุบล  ประธานกลุ่ม  คือ  นางเอื้อมคำ   แดนสวรรค์ 

               3.กลุ่มทอผ้าขิดไหมบ้านฝายแดง  ประธานกลุ่ม  คือ  นางประดุง   สีมี

               4.กลุ่มทอผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่  ประธานกลุ่ม  คือ  นางสมเภช   ดอนมั่น

          การดำเนินงานของทั้ง  4  กลุ่ม  มีการเชื่อมประสานกันเป็นอย่างดี  ทั้งการออกแบบลวดลาย     การทอ  การส่งเสริมการขาย  มีการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้  ปัญหาอุปสรรคในการทำงานอย่างสม่ำเสมอ  การแยกกลุ่มในครั้งนี้ทำให้เกิดการสร้างงานในชุมชนทั้ง  4  หมู่บ้านมากขึ้น